Ustawa o stażach — co zakłada projekt płatnych staży i kiedy może wejść w życie

Ten tekst jest częścią przewodnika Zmiany w prawie pracy 2026 — co dotyczy osoby szukającej pracy.

Ustawa o stażach to projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (numer UD307 w wykazie prac rządu), który ma zastąpić ustawę o praktykach absolwenckich z 2009 r. i wprowadzić płatne staże na otwartym rynku pracy. Na 23 września 2026 r. to wciąż projekt: nie przyjęła go Rada Ministrów, nie trafił do Sejmu i nie ma go w Dzienniku Ustaw. Poniżej sprawdzisz, co zakłada aktualna wersja z 20 kwietnia 2026 r., ile wyniosłoby wynagrodzenie stażysty w 2026 i 2027 r. oraz co zrobić dziś, zanim przepisy zaczną obowiązywać. Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.

Czy ustawa o stażach już obowiązuje i od kiedy staże będą płatne?

Nie – ustawa o stażach nie obowiązuje: według Rządowego Centrum Legislacji (legislacja.rcl.gov.pl, projekt 12404454) projekt UD307 jest 23 września 2026 r. na etapie uzgodnień międzyresortowych, nie przeszedł Stałego Komitetu Rady Ministrów i nie trafił do Sejmu. Art. 33 projektu wskazuje wejście w życie 1 stycznia 2027 r., ale to data z tekstu, który resort ma napisać po raz trzeci. Wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów (wpis zaktualizowany 2 lipca 2026 r.) zakłada przyjęcie projektu przez rząd dopiero w III/IV kwartale 2026 r., co na Sejm, Senat i podpis prezydenta zostawia najwyżej kilka miesięcy.

Ostatnie pisma – Ministerstwa Finansów z 6 sierpnia, Szefa KPRM z 11 września i Ministerstwa Sprawiedliwości z 15 września 2026 r. – przyjmują wyjaśnienia MRPiPS, ale zastrzegają ocenę do czasu przedstawienia nowego tekstu. Kwoty, rodzaj umowy i termin mogą się więc zmienić, a hasło „od 2027 r. staże będą płatne” traktuj jako plan, nie prawo.

Nie myl tego projektu z nowelizacją Kodeksu pracy z 26 września 2025 r., która od 2026 r. dolicza zlecenia i działalność gospodarczą do stażu pracy – to osobna, obowiązująca już zmiana, opisana w artykule o stażu pracy przy zleceniu i B2B. Pozostałe zmiany w prawie pracy w 2026 r. zebraliśmy w artykule filarowym.

W obiegu są dwie wersje projektu i większość tekstów w sieci opisuje starszą, z 17 listopada 2025 r. (umowa cywilnoprawna, 35–100% przeciętnego wynagrodzenia, osobne dni wolne, grzywny 1000–30 000 zł). Wersja z 20 kwietnia 2026 r. to zastąpiła i tylko z niej pochodzą dane poniżej.

Jakie zasady umowy o staż zakłada projekt ustawy o stażach?

Według projektu z 20 kwietnia 2026 r. umowa o staż to pisemna umowa o pracę na czas określony, zawierana na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, w której stażysta ma status pracownika, a organizator – pracodawcy (art. 3, 11 i 12). Staż wykonywany w warunkach z art. 22 § 1 Kodeksu pracy – pod kierownictwem firmy, w miejscu i czasie przez nią wyznaczonym – jest umową o pracę niezależnie od nazwy dokumentu, a kolejna umowa u tego samego organizatora mieści się w łącznym limicie 6 miesięcy. Projekt wyłącza m.in. przepisy o okresie próbnym (art. 25 KP), limicie 33 miesięcy i trzech umów (art. 25¹), dniach na poszukiwanie pracy (art. 37) i odprawach (art. 92¹ i 93), ale urlopu wypoczynkowego nie wyłącza. Małoletni podpisują osobną umowę o staż z małoletnim, do której stosuje się tylko wybrane przepisy prawa pracy (art. 14–15).

Obowiązki i ograniczenia organizatora:

• Program i opiekun (art. 7–8): program opisuje zakres wiedzy, umiejętności i doświadczenia do nabycia, zadania i nazwę działu; organizator wyznacza opiekuna, a gdy nikogo nie wskaże, odpowiada sam.
• Ogłoszenie o naborze (art. 9): musi mówić, czego stażysta się nauczy, i podawać warunki stażu.
• Zaświadczenie (art. 10): obowiązkowo w 7 dni od zakończenia stażu, z opisem wykonywanych zadań i nabytych umiejętności.
• Bez wymogu doświadczenia (art. 6): organizator nie może żądać doświadczenia w zawodzie stażu ani powierzać prac szczególnie niebezpiecznych (art. 237¹⁵ KP).
• Limit stażystów (art. 5): nie więcej niż liczba pracowników w przeliczeniu na pełne etaty; firma z załogą do jednego etatu przyjmuje jednego stażystę.
• Zakaz dla agencji pracy tymczasowej (art. 3 i 17): grzywna od 3000 do 30 000 zł, a wykroczenie ściga Państwowa Inspekcja Pracy. Praca przez agencję to zwykłe zatrudnienie tymczasowe, do którego przygotowujesz CV do agencji pracy tymczasowej, a nie umowę o staż.
• Blokada 24 miesięcy (art. 6 ust. 2): nie odbędziesz stażu w firmie, w której w ciągu ostatnich 24 miesięcy pracowałeś albo odbywałeś staż, także z urzędu pracy; wyjątkiem jest wcześniejsza praktyka absolwencka w tym samym podmiocie.

Ile wyniesie wynagrodzenie stażysty w 2026 i 2027 r. według projektu?

Wynagrodzenie stażysty według art. 13 projektu nie może być niższe niż 65% minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 3123,90 zł brutto miesięcznie przy płacy minimalnej 4806 zł w 2026 r. i 3217,50 zł brutto przy 4950 zł w 2027 r. (rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1213). Przy niepełnym wymiarze 65% liczy się proporcjonalnie. Uzasadnienie tłumaczy niższy próg mniejszą intensywnością pracy, niższą odpowiedzialnością stażysty i komponentem edukacyjnym stażu.

Kwoty podajemy wyłącznie brutto: netto zależy od tego, czy masz mniej niż 26 lat i korzystasz z ulgi dla młodych, więc jedna kwota „na rękę” dla wszystkich stażystów nie istnieje. Dla firmy staż to ok. 3762 zł miesięcznie ze składkami, czyli ok. 22 570 zł za maksymalne 6 miesięcy (ocena skutków regulacji z 20 kwietnia 2026 r.). Próg 65% jest najbardziej sporny: Rządowe Centrum Legislacji uważa, że na pełnym etacie trzeba płacić co najmniej najniższą krajową, więc albo kwota wzrośnie, albo zmieni się konstrukcja umowy.

Kiedy stażysta dostaje wypłatę, czy ma urlop i czy staż wlicza się do stażu pracy?

Ponieważ projekt traktuje umowę o staż jako umowę o pracę, wypłata, urlop i staż pracy działają jak u każdego pracownika: pensja co najmniej raz w miesiącu, nie później niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca (art. 85 Kodeksu pracy), urlop naliczany po każdym przepracowanym miesiącu, a okres stażu to okres zatrudnienia liczony do stażu pracy i oskładkowany jak etat. W pierwszej pracy urlop rośnie o 1/12 rocznego wymiaru po każdym miesiącu (art. 153 KP), czyli przy 20 dniach rocznie o 1,67 dnia – po sześciomiesięcznym stażu masz ok. 10 dni. Jak liczy się urlop w nowej pracy po zmianie pracodawcy, opisaliśmy osobno.

Czym stażysta z ustawy o stażach różni się od praktykanta absolwenckiego i stażysty z urzędu pracy?

Stażysta z projektu UD307 byłby pracownikiem na umowie o pracę do 6 miesięcy z gwarantowanym minimum 65% płacy minimalnej, praktykant absolwencki jest stroną umowy cywilnoprawnej do 3 miesięcy, która może być bezpłatna, a stażysta z urzędu pracy nie podpisuje umowy z firmą, tylko dostaje stypendium. Praktyki absolwenckie nie muszą być dziś płatne – ustawa z 17 lipca 2009 r. ustala jedynie górny limit świadczenia (9612 zł brutto w 2026 r., 9900 zł w 2027 r.), a pozostałe zasady praktyki absolwenckiej opisaliśmy osobno. Jak dostać staż z urzędu pracy i ile trwa, sprawdzisz w poradniku o stażu z PUP.

Projekt nie ma limitu wieku, więc staż po 30. roku życia, na przykład przy zmianie zawodu, byłby możliwy; pełnomocniczka rządu ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz postuluje nawet osobną umowę o staż senioralny dla osób 50+ i 60+. Art. 32 uchyla ustawę o praktykach absolwenckich, a umowy o praktyki zawarte wcześniej wykonuje się na starych zasadach najdłużej 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie (art. 29). Poza zakresem zostają staże z urzędu pracy, obowiązkowe praktyki studenckie, staż uczniowski, praktyczna nauka zawodu i aplikacje w zawodach regulowanych (art. 1).

Jakie zastrzeżenia do projektu ustawy o stażach zgłaszają RCL, resorty i pracodawcy?

Główny zarzut dotyczy konstrukcji: Rządowe Centrum Legislacji w piśmie z 31 lipca 2026 r. (wiceprezes Monika Salamończyk) podtrzymało, że staż na umowie o pracę za 65% płacy minimalnej jest sprzeczny systemowo, bo pełnoetatowy stosunek pracy wymaga co najmniej minimalnego wynagrodzenia, i zaproponowało cywilnoprawną umowę o staż uregulowaną w ustawie. Szef KPRM w piśmie z 31 lipca 2026 r. ostrzega, że bez limitu wieku i z pensją poniżej minimalnej umowa o staż stanie się kolejną formą zatrudniania pracowników i sposobem na obejście limitów umów na czas określony, a OPZZ i NSZZ „Solidarność” (prawo.pl, 29 kwietnia 2026 r.) żądały właśnie umowy o pracę – resort stoi więc między dwoma przeciwnymi oczekiwaniami.

Pracodawcy patrzą na koszty. W badaniu MRPiPS z 2023 r. (1000 absolwentów w wieku 18–30 lat i 600 pracodawców, przytoczonym w ocenie skutków regulacji) 45,5% firm nie płaciło praktykantom absolwenckim, średnie wynagrodzenie praktykanta wyniosło 1895,40 zł, a 47,8% firm uznało obowiązkowe wynagrodzenie za niekorzystne. Według tej samej oceny ok. 85 tys. osób rocznie odbywa praktyki i staże na otwartym rynku.

Kontekst unijny niczego nie przesądza. W UE obowiązuje zalecenie Rady z 10 marca 2014 r. w sprawie ram jakości staży, a 20 marca 2024 r. Komisja Europejska przedstawiła jego wzmocnioną wersję (na nią powołuje się ocena skutków regulacji UD307) i projekt dyrektywy o stażach COM(2024)132. Rada przyjęła mandat 19 czerwca 2025 r., Parlament Europejski stanowisko 8 października 2025 r., a trilogi – ostatni 6 maja 2026 r. – nie przyniosły porozumienia (EP Legislative Train, stan na 1 sierpnia 2026 r.). Żadna ze stron nie proponuje unijnego zakazu bezpłatnych staży: Parlament mówi o „sprawiedliwym wynagrodzeniu” i uznaje za nadużycie staż nieopłacony zgodnie z prawem krajowym, więc na polską ustawę nie czekaj z Brukseli.

Jak dziś negocjować płatny staż i co sprawdzić przed podpisaniem umowy?

Dopóki nowe przepisy nie obowiązują, płatny staż negocjujesz dwiema liczbami: średnią ok. 3000 zł brutto w płatnych ofertach dla praktykantów i stażystów (pracuj.pl, 24 czerwca 2025 r.) i progiem 65% płacy minimalnej z projektu (3123,90 zł brutto w 2026 r.). Z 808 ofert dla praktykantów i stażystów na pracuj.pl w czerwcu 2025 r. 516 było na zlecenie, 196 na umowę o pracę, a 170 na umowę o praktyki lub staż – forma umowy jest więc do negocjacji tak samo jak kwota. Gdzie szukać ofert i jak zdobyć staż, opisaliśmy w osobnym poradniku.

Pięć pytań do firmy przed podpisaniem umowy – te same warunki, które po wejściu ustawy w życie musiałaby spełnić z mocy prawa:

1. Jaki to rodzaj umowy: o pracę, zlecenie czy praktyka absolwencka z ustawy z 2009 r.? Od tego zależą składki, urlop i staż pracy.
2. Jaki jest program stażu – jakie zadania, w jakim dziale i czego się nauczę? Poproś o to na piśmie.
3. Kto jest moim opiekunem i ile godzin w tygodniu ma dla mnie?
4. Czy dostanę zaświadczenie z opisem zadań i nabytych umiejętności w dniu zakończenia stażu?
5. Czy w umowie jest zakaz konkurencji albo kara za wcześniejsze odejście? Na stażu nie masz powodu ich akceptować.

Zaświadczenie z art. 10 to gotowy materiał do sekcji doświadczenia: przepisz z niego zadania i umiejętności, dodaj liczby i narzędzia.

Pełne CV na staż dla absolwenta oraz list motywacyjny na staż znajdziesz w osobnych artykułach, a uczniowie technikum i studenci skorzystają z CV na praktyki. W kreatorze ŁatweCV wkleisz treść zaświadczenia, a AI zamieni ją w punkty z konkretami i dopasuje CV do ogłoszenia o kolejny staż albo pierwszą pracę.

Checklista

Częste pytania

Czy ustawa o stażach już obowiązuje?

Nie. Na 23 września 2026 r. projekt ustawy o stażach (UD307) jest na etapie uzgodnień międzyresortowych w Rządowym Centrum Legislacji – nie przyjęła go Rada Ministrów i nie trafił do Sejmu. Wykaz prac rządu zakłada przyjęcie projektu w III/IV kwartale 2026 r., a resorty w pismach z sierpnia i września 2026 r. czekają na poprawiony tekst. Data 1 stycznia 2027 r. z art. 33 projektu może się zmienić.

Ile wyniesie wynagrodzenie stażysty według ustawy o stażach?

Projekt z 20 kwietnia 2026 r. gwarantuje co najmniej 65% minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 3123,90 zł brutto miesięcznie w 2026 r. (płaca minimalna 4806 zł) i 3217,50 zł brutto w 2027 r. (4950 zł). Kwota netto zależy od wieku – osoby do 26. roku życia korzystają z ulgi dla młodych. Rządowe Centrum Legislacji kwestionuje próg 65% w stosunku pracy, więc ostateczna kwota może być inna.

Czy staż z ustawy o stażach wlicza się do stażu pracy?

Według projektu z kwietnia 2026 r. umowa o staż jest umową o pracę na czas określony, więc okres stażu byłby okresem zatrudnienia liczonym do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, i oskładkowanym jak etat. Praktyka absolwencka z ustawy z 2009 r. nie jest stosunkiem pracy i do stażu pracy się nie wlicza.

Czy na staż z nowej ustawy jest limit wieku?

Projekt ustawy o stażach nie zawiera limitu wieku stażysty, więc staż po 30. roku życia – na przykład przy zmianie zawodu – byłby możliwy. To różnica wobec praktyki absolwenckiej, którą może odbywać tylko osoba, która w dniu rozpoczęcia nie ukończyła 30 lat. Pełnomocniczka rządu ds. polityki senioralnej postuluje dodatkowo osobną umowę o staż senioralny dla osób 50+ i 60+.

Co stanie się z praktykami absolwenckimi po wejściu w życie ustawy o stażach?

Projekt uchyla ustawę z 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (art. 32), a umowy o praktyki zawarte wcześniej wykonuje się na starych zasadach najdłużej 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie (art. 29). Dopóki ustawa nie obowiązuje, praktyka absolwencka może być odpłatna albo nieodpłatna, z górnym limitem świadczenia równym dwukrotności płacy minimalnej – 9612 zł brutto miesięcznie w 2026 r. i 9900 zł w 2027 r.

Czym staż z ustawy o stażach różni się od stażu z urzędu pracy?

Staż z urzędu pracy odbywa się na podstawie umowy między starostą a organizatorem, a stażysta dostaje stypendium – od 1 czerwca 2026 r. 2854,30 zł brutto miesięcznie. Staż z projektu ustawy o stażach to umowa o pracę z firmą za co najmniej 65% płacy minimalnej. Projekt wprost wyłącza staże z urzędu pracy ze swojego zakresu, więc obie ścieżki mają istnieć równolegle.