Zasiłek dla bezrobotnych — komu przysługuje i na jak długo
Ten tekst jest częścią przewodnika Zmiany w prawie pracy 2026 — co dotyczy osoby szukającej pracy.
Zasiłek dla bezrobotnych to świadczenie pieniężne wypłacane przez powiatowy urząd pracy osobie zarejestrowanej jako bezrobotna, która w 18 miesiącach przed rejestracją przepracowała co najmniej 365 dni ze składką na Fundusz Pracy. Od 1 czerwca 2025 r. reguluje go ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620), a nie uchylona ustawa o promocji zatrudnienia — dlatego wiele poradników opisuje dziś warunki, których w przepisach już nie ma. Ten tekst liczy wszystko z aktualnych artykułów — pozostałe zmiany w prawie pracy w 2026 roku opisujemy osobno — i nie jest poradą prawną: w sprawie spornej rozstrzyga starosta w decyzji administracyjnej.
Ile trzeba przepracować, żeby dostać zasiłek dla bezrobotnych — czy 365 dni musi być pod rząd?
Nie muszą być pod rząd: warunkiem jest łącznie co najmniej 365 dni pracy w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy (art. 218 ust. 1). Dni sumują się z różnych umów i pracodawców, a przerwy między nimi nie szkodzą.
Drugi warunek przesądza sprawę najczęściej: podstawa składki na Fundusz Pracy musiała wynosić co najmniej minimalne wynagrodzenie — w 2026 r. 4 806 zł brutto miesięcznie, czyli 31,40 zł za godzinę. Z okna wypadają urlopy bezpłatne trwające łącznie dłużej niż 30 dni, a okres raz zaliczony do zasiłku nie może być policzony drugi raz (art. 218 ust. 5).
„Rejestruję się 10 marca 2026 r., więc okno obejmuje okres od 10 września 2024 r. do 9 marca 2026 r. Sumuję w nim tylko dni ze składką na Fundusz Pracy od podstawy co najmniej 4 806 zł.”
Do 365 dni wliczają się też okresy bez klasycznej pracy: urlop wychowawczy, służba wojskowa, renta z tytułu niezdolności do pracy, zasiłek chorobowy lub macierzyński po ustaniu zatrudnienia, umowa uaktywniająca niani i świadczenie pielęgnacyjne (art. 218 ust. 2).
Czy umowa zlecenie liczy się do zasiłku dla bezrobotnych?
Tak, ale tylko wtedy, gdy od zlecenia powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, a podstawa ich wymiaru wynosiła co najmniej minimalne wynagrodzenie w przeliczeniu na pełny miesiąc (art. 218 ust. 1 pkt 3). Ta sama zasada obejmuje umowę agencyjną i umowę o świadczenie usług; sama umowa o dzieło nie rodzi obowiązku składkowego, więc do 365 dni nie wchodzi w ogóle.
W praktyce zlecenie na 2 000 zł miesięcznie nie buduje prawa do zasiłku, choć składki były od niego odprowadzane; nie budują go też miesiące zwolnienia ze składek jako student do 26. roku życia. Różnice w ochronie socjalnej zestawiamy w tekście o tym, czym różni się umowa o pracę od zlecenia i B2B.
Sposób zakończenia zlecenia nie ma za to żadnego znaczenia: przepisy odbierające lub odsuwające zasiłek ze względu na tryb rozstania dotyczą wyłącznie stosunku pracy i stosunku służbowego.
Czy po zamknięciu jednoosobowej działalności (B2B) należy mi się zasiłek?
Tak, ale liczą się tylko te miesiące działalności, w których opłacałeś składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy od podstawy wynoszącej co najmniej minimalne wynagrodzenie (art. 218 ust. 1 pkt 4). Składkę na Fundusz Pracy opłaca się bowiem wyłącznie od takich podstaw.
Ulga na start nie generuje składek społecznych, preferencyjny ZUS opiera się na podstawie równej 30% minimalnego wynagrodzenia, a Mały ZUS Plus liczy podstawę od dochodu i zwykle też nie dociąga do progu — dni zaczyna liczyć dopiero pełny ZUS. Inaczej działa zwolnienie ze składki na Fundusz Pracy ze względu na wiek: kobiety po 55. i mężczyźni po 60. roku życia zachowują prawo do zasiłku, bo ustawa wprost wyłącza ten przypadek.
Czy dostanę zasiłek, jeśli sam złożyłem wypowiedzenie?
Nie — jeśli ostatni stosunek pracy rozwiązałeś za wypowiedzeniem, zasiłek nie przysługuje w ogóle, a nie „po jakimś czasie” (art. 219 ust. 1 pkt 1). Tak samo działa rozwiązanie ostatniej umowy bez wypowiedzenia z Twojej winy oraz rozwiązanie umowy zawartej ze skierowania starosty do pracodawcy finansowanego z Funduszu Pracy.
Wyjątki są dwa: zmiana miejsca zamieszkania oraz rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia w trybie art. 55 § 1 i § 1¹ Kodeksu pracy, czyli m.in. z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę. Przepis mówi o ostatnim stosunku pracy, więc urząd nie bada wszystkich umów sprzed rejestracji, i nie stosuje się go, gdy ten ostatni stosunek i tak nie stanowiłby podstawy nabycia prawa do zasiłku (art. 219 ust. 2).
Podstawą oceny jest tryb wpisany do świadectwa pracy, więc przed rejestracją sprawdź, co zawiera Twoje świadectwo pracy i czy tryb odpowiada rzeczywistości.
Czy po rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron dostanę zasiłek i po jakim czasie?
Tak, ale dopiero po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania w urzędzie pracy — i te 90 dni skracają łączny okres pobierania świadczenia (art. 220 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 225 ust. 3). W praktyce przy standardowych 180 dniach po porozumieniu stron zostaje 90 dni realnej wypłaty.
Karencji nie stosuje się, gdy porozumienie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania albo upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Przyczyna musi wynikać z dokumentów, więc zanim podpiszesz porozumienie, zestaw jego skutek z tym, ile daje Ci okres wypowiedzenia u tego pracodawcy.
Wypłatę odsuwają też inne zdarzenia (art. 220): odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia oraz jednorazowe odprawy (m.in. górnicza i socjalna) przesuwają zasiłek o okres, za który je wypłacono. Praktyka absolwencka ze świadczeniem powyżej połowy minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. 2 403 zł) odsuwa go do jej zakończenia, a rejestracja w czasie zawieszenia działalności zgłoszonego do CEIDG — o 90 dni.
Ile miesięcy można pobierać zasiłek — 6 czy 12 i od czego to zależy?
Zasadą jest 180 dni, a 365 dni przysługuje wyłącznie pięciu zamkniętym grupom wymienionym w art. 225 ust. 1 pkt 2:
- bezrobotni niepełnosprawni,
- członkowie rodzin wielodzietnych posiadających Kartę Dużej Rodziny,
- osoby powyżej 50. roku życia mające jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający,
- osoby mające na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko do 18. roku życia, których małżonek również jest bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu pobierania,
- osoby samotnie wychowujące co najmniej jedno dziecko do 18. roku życia.
W dwóch ostatnich przypadkach granica wieku dziecka przesuwa się do 24 lat, jeśli ma ono orzeczenie o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności i kontynuuje naukę. O długości wypłaty decydują wyłącznie te cechy osobiste — art. 225 nie wiąże okresu pobierania z powiatem zamieszkania.
Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych w 2026 roku netto na rękę?
Od 1 czerwca 2026 r. zasiłek podstawowy wynosi 1 783,90 zł brutto, czyli ok. 1 623 zł netto, przez pierwsze 90 dni posiadania prawa do zasiłku i 1 400,90 zł brutto, czyli ok. 1 275 zł netto, w kolejnych dniach. Kwoty pochodzą z obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 268).
| Stawka | Pierwsze 90 dni | Kolejne dni |
|---|---|---|
| Podstawowa — brutto | 1 783,90 zł | 1 400,90 zł |
| Podstawowa — netto | ok. 1 623 zł | ok. 1 275 zł |
| 120% (od 20 lat okresów) — brutto | 2 140,68 zł | 1 681,08 zł |
| 120% (od 20 lat okresów) — netto | ok. 1 948 zł | ok. 1 530 zł |
Od kwoty brutto potrąca się wyłącznie 9-procentową składkę zdrowotną — zaliczka na PIT przy tym poziomie świadczenia wychodzi zerowa. Ustawa zna tylko kwotę podstawową i podwyższoną do 120% dla osób z co najmniej 20-letnim okresem uprawniającym (art. 224 ust. 2); obniżonej stawki dla krótkiego stażu przepisy już nie przewidują.
Do tych 20 lat nie wliczają się okresy renty i zasiłków po ustaniu zatrudnienia, osobistej opieki nad dzieckiem ani świadczenia pielęgnacyjnego, wliczają się za to praca sprzed 1 stycznia 1997 r. i praca w UE lub EOG sprzed 1 maja 2004 r. ze składką na Fundusz Pracy (art. 224 ust. 4).
Najwyższa stawka podstawowa to mniej niż 40% minimalnego wynagrodzenia, więc zasiłek nie zastąpi pensji — a presja czasu kusi, żeby przyjąć pierwszą ofertę, dlatego przed odpowiedzią na ogłoszenie sprawdź, jak czytać widełki płacowe w ogłoszeniu.
Co się dzieje z zasiłkiem, jeśli znajdę pracę w trakcie jego pobierania?
Tracisz status bezrobotnego i zasiłek, ale jeśli pracę lub firmę podjąłeś z własnej inicjatywy, możesz otrzymać dodatek aktywizacyjny — 50% zasiłku podstawowego przez połowę okresu, w jakim zasiłek jeszcze by Ci przysługiwał (art. 233), od 1 czerwca 2026 r. do 891,95 zł miesięcznie. Dodatek nie przysługuje przy powrocie do ostatniego pracodawcy sprzed rejestracji ani przy pracy u pracodawcy zagranicznego.
Obowiązują przy tym dwa terminy: o podjęciu pracy zawiadamiasz urząd w ciągu 7 dni (art. 232), a jeśli status bezrobotnego straciłeś na krócej niż 365 dni i zarejestrujesz się ponownie w ciągu 14 dni, zasiłek wraca — na okres skrócony o dni już pobrane (art. 226 ust. 1).
Warto zdążyć z powrotem do pracy, zanim skończy się wypłata: według GUS pod koniec lipca 2026 r. w rejestrach było 906,4 tys. bezrobotnych, a 87,0% z nich nie miało prawa do zasiłku. Gdy pojawią się pierwsze propozycje, użyj gotowej metody, żeby porównać dwie oferty pracy zamiast decydować pod presją terminu — aktualne CV złożysz w kreatorze ŁatweCV, a warunki eksportu do PDF bez znaku wodnego znajdziesz w cenniku.
Checklista
Częste pytania
Czy po zwolnieniu dyscyplinarnym mogę liczyć na zasiłek dla bezrobotnych?
Nie. Jeżeli pracownik z własnej winy spowodował rozwiązanie ostatniego stosunku pracy bez wypowiedzenia, zasiłek nie przysługuje mu w ogóle (art. 219 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia). To nie jest odsunięcie wypłaty w czasie, tylko brak prawa do świadczenia. Wyjątkiem jest sytuacja, w której ten ostatni stosunek pracy i tak nie stanowiłby podstawy nabycia prawa do zasiłku.
Czy zasiłek przysługuje po wygaśnięciu umowy na czas określony?
Tak. Upływ czasu, na jaki zawarto umowę, nie jest ani rozwiązaniem umowy przez pracownika, ani porozumieniem stron, więc nie odbiera prawa do zasiłku i nie uruchamia 90-dniowej karencji. Liczy się tylko to, czy w 18 miesiącach przed rejestracją zebrało się 365 dni pracy ze składką na Fundusz Pracy od podstawy co najmniej minimalnego wynagrodzenia.
Czy osoby z krótkim stażem pracy dostają niższy zasiłek?
Nie. Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia przewiduje tylko kwotę podstawową oraz podwyższoną do 120% dla osób z co najmniej 20-letnim okresem uprawniającym. Osoba z dwuletnim stażem otrzymuje dokładnie tę samą kwotę co osoba z piętnastoletnim. Obniżona stawka dla krótkiego stażu, którą wciąż podaje wiele serwisów, została zlikwidowana.
Ile wynosi zasiłek 120% dla osoby z 20-letnim okresem uprawniającym?
Od 1 czerwca 2026 r. jest to 2 140,68 zł brutto (ok. 1 948 zł netto) w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku i 1 681,08 zł brutto (ok. 1 530 zł netto) w kolejnych dniach. Podstawą jest art. 224 ust. 2 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 268).
Czy miejsce zamieszkania wydłuża okres pobierania zasiłku do 12 miesięcy?
Nie. Przepis wiążący dłuższy okres wypłaty ze stopą bezrobocia w powiecie znajdował się w uchylonej ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Obowiązujący art. 225 ustawy z 20 marca 2025 r. nie zawiera takiej przesłanki — o 365 dniach decydują wyłącznie cechy osobiste bezrobotnego, na przykład niepełnosprawność, Karta Dużej Rodziny lub samotne wychowywanie dziecka.