Jak sprawdzić agencję pracy za granicą — rejestr KRAZ i czerwone flagi

Zanim wpłacisz komukolwiek złotówkę i spakujesz walizkę, sprawdź firmę w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia. Jak sprawdzić agencję pracy — bezpłatnie, po numerze NIP — pokazuję niżej krok po kroku, razem z listą czerwonych flag i ścieżką działania, gdy coś poszło nie tak. Podstawą jest ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620), obowiązująca od 1 czerwca 2025 r. To poradnik, nie porada prawna.

Jak sprawdzić, czy agencja pracy jest legalna i wpisana do KRAZ?

Wpisz NIP firmy w wyszukiwarce Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia na portalu STOR pod adresem stor.praca.gov.pl/portal/#/kraz — jeśli podmiot nie ma tam wpisu obejmującego pośrednictwo pracy lub pracę tymczasową, nie wolno mu kierować Cię do pracy za granicą. KRAZ to jawny i bezpłatny rejestr agencji zatrudnienia, prowadzony przez marszałków województw i obsługiwany przez wojewódzkie urzędy pracy; ten sam zbiór jest publikowany jako otwarte dane na dane.gov.pl.

Weryfikacja zajmuje kwadrans i wygląda tak:

1. Szukaj po NIP, nie po nazwie. Nazwy handlowe bywają niemal identyczne, a NIP jest jednoznaczny.
2. Sprawdź zakres wpisu. Od 1 czerwca 2025 r. rejestracji wymagają dwie usługi: pośrednictwo pracy, w tym kierowanie osób do pracodawców zagranicznych, oraz praca tymczasowa.
3. Porównaj dane z rejestru — nazwę, NIP, adres — z tym, co widnieje w ogłoszeniu i w projekcie umowy. Rozjazd oznacza, że rozmawiasz z inną firmą, niż myślisz.
4. Sprawdź podmiot dodatkowo w CEIDG albo KRS: od kiedy działa, kto reprezentuje, czy adres to realne biuro.
5. Powtórz sprawdzenie w dniu podpisania umowy. Wpis może zniknąć między pierwszą rozmową a wyjazdem.

Ostatni punkt ma pokrycie w liczbach: w 2024 r. do rejestru wpisano 1 722 agencje, a wykreślono 1 916 — więcej, niż przybyło. Najczęstszą przyczyną usunięcia z rejestru było nieusunięcie w terminie naruszeń warunków prowadzenia agencji (603 przypadki).

Co oznacza numer KRAZ w ogłoszeniu i czy agencja musi go podawać?

Numer wpisu do rejestru agencji zatrudnienia musi znaleźć się w dokumentach, ogłoszeniach i ofertach pracy agencji, a oferty pracy tymczasowej muszą być dodatkowo oznaczone jako „oferty pracy tymczasowej” — ogłoszenie bez numeru wpisu to naruszenie ustawy. Numer wpisujesz w wyszukiwarkę STOR i widzisz, do kogo naprawdę należy.

W ogłoszeniu sprawdzasz trzy rzeczy: czy numer wpisu i nazwa podmiotu zgadzają się z rejestrem, czy podany jest adres biura, w którym agencja świadczy usługi i przechowuje dokumentację (obowiązek z ustawy, więc „spotkajmy się na dworcu” to sygnał ostrzegawczy), oraz czy widnieje pracodawca docelowy, a nie tylko „renomowana firma w Holandii”.

Przygotuj też dokument w odpowiednim języku: przy ofertach z Zachodu potrzebne będzie CV po angielsku, a przy rekrutacjach prowadzonych przez unijne służby zatrudnienia bywa wymagany Europass CV.

Czy agencja pracy może pobrać opłatę za znalezienie pracy za granicą?

Nie — agencja nie może pobrać od kandydata ani złotówki za samo znalezienie pracy. Katalog dozwolonych opłat jest zamknięty i obejmuje wyłącznie faktycznie poniesione koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej, wydania wizy, badań lekarskich oraz tłumaczenia dokumentów — i tylko wtedy, gdy wyszczególniono je w umowie. Wynagrodzenie za pośrednictwo agencja bierze od pracodawcy, nie od Ciebie.

Co agencja może pobrać	Czego pobrać nie wolno
Faktyczny koszt dojazdu i powrotu, wyszczególniony w umowie	Kaucja, zadatek, „opłata rezerwacyjna” za miejsce
Koszt wydania wizy	Prowizja za znalezienie i wskazanie pracodawcy
Koszt badań lekarskich	Opłata rekrutacyjna, opłata za szkolenie wstępne
Koszt tłumaczenia dokumentów	Koszty eksploatacyjne, wynajem lokalu, ogłoszenia

Zapis w umowie nie legalizuje opłaty spoza tego katalogu. Za pobieranie innych kwot ustawa przewiduje grzywnę od 3 000 do 30 000 zł, a za świadczenie usług pracy tymczasowej lub pośrednictwa do pracy za granicą bez wpisu do rejestru — od 3 000 do 100 000 zł.

Jeśli usłyszysz o kaucji, odpowiedz pisemnie — taka wiadomość zostawia ślad, którym posłużysz się w skardze.

Co musi zawierać umowa z agencją kierującą do pracy za granicą i kiedy trzeba ją dostać?

Pisemną umowę musisz dostać przed skierowaniem do pracy, a agencja ma obowiązek kierować Cię bezpośrednio do pracodawcy zagranicznego, nie do kolejnego pośrednika w łańcuchu. Przed podpisaniem agencja przedstawia też pisemne tłumaczenie umowy na język dla Ciebie zrozumiały, a same umowy przechowuje przez czas ich obowiązywania i pięć lat po jego upływie.

Sprawdź, czy w dokumencie są wszystkie te elementy:

• oznaczenie pracodawcy zagranicznego i jego siedziba — nazwa, adres, nie tylko „klient agencji”,
• miejsce i okres wykonywania pracy oraz rodzaj umowy z pracodawcą,
• warunki pracy, wysokość wynagrodzenia i waluta, w jakiej będzie wypłacane,
• świadczenia socjalne oraz zasady ubezpieczenia społecznego, a gdy dotyczy — ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków i chorób tropikalnych,
• warunki repatriacji i wskazanie strony, która pokrywa koszty dojazdu i powrotu, gdy pracodawca nie wywiąże się z umowy,
• zakres odpowiedzialności cywilnej stron i tryb dochodzenia roszczeń,
• dane do kontaktu z przedstawicielami agencji w czasie pracy za granicą: numer telefonu lub adres do doręczeń elektronicznych oraz dni i przedziały godzinowe, w których kontakt jest możliwy.

Ostatni punkt to wymóg wprowadzony od 1 czerwca 2025 r. i najprostszy test uczciwości: agencja, która nie chce podać godzin dyżuru dla osób już pracujących za granicą, nie zamierza odbierać telefonu, gdy zrobi się nieprzyjemnie. Brak pisemnej umowy albo kierowanie nie wprost do pracodawcy zagranicznego zagrożone są grzywną od 3 000 do 30 000 zł.

Czy wpis do KRAZ gwarantuje, że agencja jest uczciwa?

Nie — wpis jest warunkiem koniecznym legalnego działania, ale nie świadectwem jakości: w 2024 r. marszałkowie województw przeprowadzili 478 kontroli agencji i po nich wykreślili z rejestru 474 podmioty. W rejestrze figurowało wtedy 8 550 agencji, a do pracy za granicą skierowały one w ciągu roku 150 592 osoby — najwięcej do Holandii (61 976), Niemiec (39 340) i na Cypr (12 721).

Czerwone flagi, przy których przerywasz rozmowę niezależnie od wpisu:

• żądanie kaucji, przedpłaty lub prowizji przed wyjazdem,
• odmowa pokazania umowy przed podróżą albo „umowa podpisana na miejscu, u pracodawcy”,
• brak nazwy pracodawcy docelowego i brak adresu biura agencji w Polsce,
• rekrutacja wyłącznie przez komunikator, z prywatnego konta, bez firmowego adresu e-mail,
• oferta z zarobkami wyraźnie odstającymi od stawek w danym kraju i branży,
• naciski na natychmiastową decyzję i wyjazd „jutro rano”.

Chcąc ominąć pośredników, zacznij od kanałów bezpośrednich — o tym, jak szukać pracy za granicą przez portale krajowe, sieć EURES i strony kariery pracodawców, piszę osobno. Cudzoziemcy kierowani przez polskie agencje zaczynają z kolei od CV po polsku dla obcokrajowca, a dokument pod konkretne ogłoszenie złożysz w kreatorze ŁatweCV.

Jak sprawdzić zagranicznego pracodawcę lub agencję w Holandii, Niemczech i Norwegii?

Zagranicznego pośrednika sprawdzisz w publicznym rejestrze kraju docelowego: w Holandii to rejestracja Waadi w KVK, w Niemczech zezwolenie Bundesagentur für Arbeit, w Norwegii rejestr Arbeidstilsynet, w Wielkiej Brytanii licencja GLAA. Taka kontrola wyłapuje sytuacje, w których polska agencja ma ważny wpis w KRAZ, a jej zagraniczny partner działa bez wymaganego zezwolenia. Przy ofertach z Wysp zweryfikuj przy okazji swój tytuł pobytowy, bo praca w Anglii po brexicie wymaga od Polaków wizy albo statusu osiedlonego — uczciwa agencja pyta o to na pierwszej rozmowie.

Kraj	Co sprawdzasz
Holandia	Obowiązkowa rejestracja Waadi w rejestrze handlowym KVK oraz znak jakości SNA oparty na normie NEN 4400-1; od 1 stycznia 2027 r. wchodzi system dopuszczeń Wtta z publicznym rejestrem
Niemcy	Zezwolenie Erlaubnis zur Arbeitnehmerüberlassung wydawane przez Bundesagentur für Arbeit na podstawie ustawy AÜG
Norwegia	Rejestr agencji pracy tymczasowej prowadzony przez Arbeidstilsynet — status wpisu ma brzmieć „godkjent”
Wielka Brytania	Licencja GLAA dla dostawców pracy w rolnictwie, ogrodnictwie i przetwórstwie żywności

Sprawdź też ubezpieczenie: EKUZ pokrywa leczenie w czasie pobytu turystycznego, ale od pierwszego dnia pracy podleganie ubezpieczeniu przechodzi do kraju zatrudnienia. O formalnościach informuje sieć EURES (eures.europa.eu) i Zielona Linia 19524.

Gdzie zgłosić nieuczciwą agencję pracy i czy zgłoszenie może być anonimowe?

Skargę na polską agencję składasz w okręgowym inspektoracie Państwowej Inspekcji Pracy właściwym dla jej siedziby, a skargi anonimowe nie są rozpatrywane — inspekcja chroni jednak dane skarżącego i bez Twojej pisemnej zgody nie ujawnia, że kontrola wynika ze skargi. Termin rozpatrzenia to co do zasady miesiąc.

Równolegle warto uruchomić pozostałe ścieżki:

• Marszałek województwa jako organ prowadzący rejestr — zawiadomienie może skutkować kontrolą i wykreśleniem agencji z KRAZ.
• Policja lub prokuratura — gdy doszło do wyłudzenia pieniędzy albo pracy w warunkach, na które się nie umawiałeś.
• Sąd powszechny w Polsce — roszczenia cywilne wobec agencji; spory z samym pracodawcą zagranicznym rozstrzyga natomiast sąd kraju wykonywania pracy.
• KCIK, tel. 22 628 01 20 (interwencje całodobowo, pomoc bezpłatna) i Fundacja La Strada, tel. 22 628 99 99 — przy podejrzeniu pracy przymusowej lub handlu ludźmi.
• Konsulat RP — gdy jesteś już na miejscu bez dokumentów albo bez środków na powrót; wykaz placówek znajdziesz na gov.pl.

Do każdego zgłoszenia dołączasz ten sam komplet: zrzuty ekranu ogłoszenia, całą korespondencję, potwierdzenia przelewów i wszystkie wersje umowy. Zbierz je jeszcze przed wyjazdem — po fakcie ogłoszenie zwykle znika z portalu, a numer rekrutera przestaje odpowiadać.