Praca za granicą w CV — jak wpisać ją tak, żeby polski rekruter wiedział, gdzie pracowałeś i mógł to sprawdzić? Zasada jest prosta: nazwa firmy zostaje w oryginale, stanowisko podajesz po polsku z oryginałem w nawiasie, a kraj i miasto trafiają do osobnego elementu wpisu. Według szacunków GUS na koniec 2024 r. czasowo poza Polską przebywało około 1 499 tys. obywateli RP — najwięcej w Wielkiej Brytanii (415 tys.), Niemczech (407 tys.), Holandii (132 tys.), Norwegii (78 tys.) i Irlandii (69 tys.).
Jak wygląda poprawny wpis o pracy za granicą w CV
Wpis o pracy za granicą to zwykły wpis doświadczenia zawodowego uzupełniony o trzy elementy, których nie ma w krajowym: oryginalne brzmienie nazwy pracodawcy z formą prawną, kraj i miasto zatrudnienia oraz oryginalną nazwę stanowiska obok polskiej. W sumie składa się z pięciu części: polskiej nazwy stanowiska z oryginałem w nawiasie, nazwy pracodawcy, lokalizacji, dat w formacie MM.RRRR oraz trzech do pięciu punktów z zakresem obowiązków przeliczonym na liczby. Kolejność jest ta sama co przy krajowym zatrudnieniu, więc reszta zasad z tekstu o tym, jak wygląda dobry opis doświadczenia zawodowego w CV, obowiązuje bez zmian.
„Magazynier – kompletacja zamówień (orderpicker) · Bakkerij Van Dijk B.V. (przez agencję OTTO Work Force) · Zaandam, Holandia · 03.2021–08.2023 — kompletacja 250–300 pozycji na zmianę w systemie WMS, obsługa wózka EPT, wdrożenie 6 nowych pracowników sezonowych.”
Kraj i miasto trzymaj w osobnym elemencie, a nie w nazwie firmy. Systemy ATS używane w polskich rekrutacjach, na przykład eRecruiter, rozdzielają w formularzu aplikacyjnym pola „firma”, „stanowisko” i daty — doklejony kraj wyląduje wtedy w polu z nazwą pracodawcy i firma przestanie być wyszukiwalna po swojej właściwej nazwie.
Czy nazwę zagranicznej firmy trzeba przetłumaczyć na polski?
Nie — nazwa własna i forma prawna zostają w oryginale, bo tylko w tym brzmieniu rekruter znajdzie firmę w rejestrze jej kraju. GmbH, B.V., Ltd, A/S czy AS nie mają odpowiednika prawnego w polskim prawie spółek i zamiana ich na „sp. z o.o.” uniemożliwia weryfikację. Przepisz nazwę dokładnie tak, jak widnieje w publicznym rejestrze przedsiębiorców.
- Wielka Brytania — Companies House
- Holandia — Handelsregister prowadzony przez Kamer van Koophandel (KvK)
- Niemcy — Handelsregister z numerem HRA lub HRB
- Irlandia — Companies Registration Office (cro.ie)
- Norwegia — Brønnøysundregistrene (brreg.no)
Dla krajów UE wspólnym punktem wejścia jest portal e-Justice z systemem BRIS, a numer VAT sprawdzisz w unijnym VIES. Jeśli nazwa firmy nic w Polsce nie mówi, dopisz pod nią jedno zdanie po polsku — branża, wielkość, typ odbiorcy — bo to opis, a nie nazwa własna, tłumaczy się na polski.
Czy tłumaczyć nazwę stanowiska: Kommissionierer, care assistant, operative?
Podaj polską nazwę zawodu jako główną, a oryginał zostaw w nawiasie — polska nazwa jest tym, czego rekruter i wyszukiwarka systemu ATS szukają w bazie kandydatów, a oryginał pozwala dopasować wpis do świadectwa. Nie tłumacz dosłownie: „care assistant” to nie „asystent opieki”, tylko opiekun osoby starszej lub opiekun medyczny.
Odpowiednik znajdziesz w dwóch ruchach. Wpisz oryginalną nazwę do wyszukiwarki ESCO (esco.ec.europa.eu) — europejska klasyfikacja umiejętności, kompetencji, kwalifikacji i zawodów jest tłumaczona na języki Unii, więc od razu pokaże polską nazwę tego samego zawodu. Potem zweryfikuj ją w Klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS) dostępnej na psz.praca.gov.pl: KZiS jest zbudowana na międzynarodowej klasyfikacji ISCO-08 i to z niej pochodzą nazwy stanowisk używane w polskich ogłoszeniach. Jeśli KZiS zna dwie nazwy tego samego zajęcia, wybierz tę, która pojawia się w ogłoszeniach, na które aplikujesz.
Pracowałem przez agencję — wpisać agencję czy zakład, w którym pracowałem?
Wpisz obie strony w jednej linii: nazwę zakładu, a w nawiasie nazwę agencji. Przy zatrudnieniu przez holenderskie uitzendbureau, niemiecką Zeitarbeit w reżimie AÜG czy brytyjską temp agency formalnym pracodawcą jest agencja, a pracodawcą użytkownikiem — zakład, w którym faktycznie pracowałeś. Jeśli podasz tylko jedną z nich, daty w CV nie zgodzą się z dokumentami przy weryfikacji.
Zapis wygląda tak: „Bakkerij Van Dijk B.V., Zaandam, Holandia (przez agencję OTTO Work Force)”. Praca przez agencję to pełnoprawne doświadczenie zawodowe i opisujesz ją w CV tak samo jak etat; osobną kwestią jest to, czy taki okres liczy się do stażu — rozstrzyga to tekst o tym, jak wygląda staż pracy przy zleceniu i B2B. Jeśli w tym samym zakładzie zmieniałeś agencję, zostaw jeden wpis z nazwą zakładu i wymień obie agencje w nawiasie — inaczej z dwóch spójnych lat zrobią się w CV trzy urwane epizody.
Skąd wziąć referencje albo świadectwo od zagranicznego pracodawcy
W Niemczech, Holandii i Norwegii przepisy dają Ci prawo do pisemnego dokumentu o przebiegu zatrudnienia, a w Wielkiej Brytanii i Irlandii pracodawca co do zasady nie ma obowiązku go wystawić. O dokument poproś, zanim wyjedziesz — po roku od zakończenia kontraktu odzyskanie go bywa trudniejsze niż samo znalezienie nowej pracy.
| Kraj | Dokument | Podstawa | Co obejmuje |
|---|---|---|---|
| Niemcy | Arbeitszeugnis | § 109 Gewerbeordnung | einfaches (rodzaj i czas zatrudnienia) albo — na żądanie — qualifiziertes z oceną wyników i zachowania |
| Holandia | getuigschrift | art. 7:656 Burgerlijk Wetboek | rodzaj pracy, wymiar czasu pracy, daty; ocena tylko na wyraźne żądanie |
| Norwegia | sluttattest | arbeidsmiljøloven § 15-15 | imię i nazwisko, data urodzenia, na czym polegała praca, czas trwania; wzór na altinn.no |
| Wielka Brytania, Irlandia | reference | brak obowiązku ustawowego | jeśli pracodawca ją wystawi, musi być rzetelna, dokładna i niewprowadzająca w błąd |
W Niemczech wybierasz jeden wariant Zeugnis — nie możesz żądać obu naraz. W Wielkiej Brytanii i Irlandii standardem jest reference check, czyli telefon lub mail do wskazanej osoby, więc zamiast dokumentu przygotuj dane kontaktowe byłego przełożonego i jego zgodę na kontakt.
Czego nie wpisywać do CV z zagranicznym doświadczeniem
Nie podawaj stawki godzinowej ani zagranicznego numeru identyfikacyjnego. Katalog z art. 22(1) § 1 Kodeksu pracy obejmuje imię i nazwisko, datę urodzenia, dane kontaktowe wskazane przez kandydata, wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i przebieg dotychczasowego zatrudnienia — i wprost wyłącza informacje o wynagrodzeniu z obecnego oraz poprzednich stosunków pracy. PESEL i adres zamieszkania pracodawca może pozyskać dopiero od osoby zatrudnionej (art. 22(1) § 3), a nie od kandydata.
Z tej samej przyczyny w CV nie ma czego szukać brytyjski National Insurance Number, holenderski BSN ani niemiecki Steuer-ID — to numery do rozliczeń, nie do rekrutacji. Pełny katalog tego, czego pracodawca może żądać, rozpisuje tekst o tym, jakie dane osobowe w CV wolno podać. Ten artykuł nie jest poradą prawną — przy sporze z zagranicznym pracodawcą stosuje się prawo kraju zatrudnienia.
Daty, waluty i poziom języka — trzy rzeczy, które psują zagraniczny wpis
Zapisuj daty z dokładnością do miesiąca i roku, na przykład 03.2021–08.2023, bo sam rok maskuje realną długość kontraktu. Nie przepisuj do CV zapisu z ukośnikami wprost z zagranicznej umowy: 06/07/2023 w konwencji brytyjskiej znaczy 6 lipca, a w amerykańskiej 7 czerwca. Jeśli między kontraktami masz przerwę, nazwij ją tak samo, jak nazywa się w CV lata opieki nad dzieckiem — pusty odcinek czasu budzi więcej pytań niż opisany.
Kwoty z zagranicznego wpisu podawaj w walucie, w której faktycznie pracowałeś, z kodem waluty i rokiem: „budżet zakupowy 40 tys. EUR rocznie (2023)”, a nie przeliczone „ok. 170 tys. zł”. Przeliczenie po dzisiejszym kursie zmienia skalę odpowiedzialności, a rekruter, który to wychwyci, straci zaufanie do reszty liczb. Przy jednostkach zostaw oryginał i dopisz przelicznik w nawiasie, na przykład „trasy do 500 mil (ok. 800 km) na zmianę”.
Poziom języka podaj w skali CEFR (A1–C2) — to jedyna skala, którą rekruter w Polsce i za granicą odczyta identycznie, a jak ją opisać i czym podeprzeć, tłumaczy tekst o tym, jak wpisać poziomy językowe w CV. Język kraju zatrudnienia wpisz nawet wtedy, gdy pracowałeś głównie w polskiej brygadzie: brak tej informacji każe rekruterowi założyć, że trzy lata w Holandii nie dały Ci nic poza stażem. Układ całego dokumentu ustawisz według poradnika o tym, jak napisać CV, a same wpisy z zagranicznych kontraktów ułożysz w kreatorze ŁatweCV.