Praca po 60 roku życia — gdzie szukać i jak aplikować w 2026
Ten tekst jest częścią przewodnika Przebranżowienie — jak zmienić zawód i przekonać rekrutera.
Praca po 60 roku życia to dziś sytuacja blisko 880 tysięcy Polaków, którzy według danych ZUS łączą emeryturę z pracą zarobkową. To nie jest lista inspiracji w stylu „zostań mentorem”, tylko operacyjny plan: gdzie faktycznie brakuje ludzi, ile Twoje zatrudnienie jest warte dla pracodawcy w złotówkach i co zrobić z dokumentami, zanim wyślesz pierwszą aplikację. Artykuł nie jest poradą prawną — przy decyzjach podatkowych i emerytalnych potwierdź szczegóły w ZUS lub w urzędzie skarbowym.
Czy po 60. roku życia da się jeszcze znaleźć etat, czy zostają tylko zlecenia?
Etat jest realny i to on, a nie zlecenie, jest najczęstszą formą pracy emeryta. W grudniu 2025 r. świadczenie z pracą zarobkową łączyło 879,5 tys. emerytów — rok wcześniej 872,6 tys., a w ciągu dekady ta grupa urosła o ponad 52%.
Rozkład form zatrudnienia w tej grupie wygląda tak: 37% ma umowę o pracę, a 26,4% umowę zlecenie. Najwięcej takich osób zatrudnia opieka zdrowotna i pomoc społeczna (17,2%) oraz handel i naprawa pojazdów (12,5%) — to pierwsze miejsca, w które ma sens wysłać CV. Kobiety stanowią 58,2% tej grupy, a średni wiek wynosi 66,6 lat u kobiet i 69,5 lat u mężczyzn, czyli sześć i więcej lat pracy po przekroczeniu progu emerytalnego to norma.
Twoja pozycja prawna jest przy tym mocniejsza, niż się powszechnie sądzi. Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r. (sygn. II PZP 13/08) przesądziła, że osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może być wyłączną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę — takie wypowiedzenie jest dyskryminacją ze względu na wiek w rozumieniu art. 18(3a) Kodeksu pracy. Ochrona przedemerytalna z art. 39 Kodeksu pracy wygasa natomiast z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego.
W jakich zawodach realnie brakuje ludzi, więc kandydat 60+ ma szansę?
Brakuje kierowców samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych, lekarzy, psychologów, pielęgniarek, nauczycieli, opiekunów osób starszych i osób z niepełnosprawnościami, elektryków oraz magazynierów — to trzon listy 17 zawodów deficytowych w Barometrze Zawodów 2026. Żaden ze 168 badanych zawodów nie jest w tym roku nadwyżkowy. Badanie przygotowuje Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a wyniki są rozbite na poszczególne powiaty.
Skalę deficytu mierzy się liczbą powiatów, w których zawodu brakuje: kierowcy ciężarówek — 326 powiatów, lekarze — 323, psycholodzy i terapeuci — 309. To zawody, w których pracodawca pyta o uprawnienia i o to, czy przyjdziesz na zmianę, a nie o rocznik.
Wybierz z tej listy trzy zawody, w których masz udokumentowane doświadczenie lub uprawnienia, i pod każdy przygotuj osobną wersję CV. Jeśli Twoje kwalifikacje pochodzą z zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej, zapis sekcji wykształcenia pokazuje wzór CV po szkole branżowej; jeśli edukacja kończy się na maturze, układ takiej sekcji znajdziesz we wzorze CV zaraz po maturze. Gdy celujesz w zawód, którego nigdy nie wykonywałeś, całą ścieżkę zmiany opisuje poradnik o przebranżowieniu.
Pobierać emeryturę czy odroczyć ją dla ulgi PIT-0?
Pobieranie emerytury i ulga PIT-0 dla seniora to dwie wykluczające się ścieżki, a wybrać trzeba przed podpisaniem umowy, bo od tego zależy Twój realny dochód netto. Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego — 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn zgodnie z ustawą z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS — masz do wyboru:
| Pobierasz emeryturę | Odraczasz emeryturę | |
|---|---|---|
| Limity zarobków | brak, ZUS nie zmniejszy ani nie zawiesi świadczenia | brak |
| Ulga PIT-0 dla seniora | nie przysługuje | do 85 528 zł przychodu rocznie bez PIT |
| Dochód bez podatku | emerytura + pensja opodatkowana na zasadach ogólnych | ok. 115 528 zł rocznie po doliczeniu kwoty wolnej 30 000 zł |
Ulga dla pracujących seniorów (art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT) obejmuje przychody z pracy, zlecenia i działalności do 85 528 zł rocznie, ale ma trzy warunki łącznie: osiągnięty wiek emerytalny, podleganie ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu oraz — to warunek najczęściej pomijany — niepobieranie emerytury. Emeryt, który już dostaje świadczenie, z ulgi nie skorzysta.
Uwaga na art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS: ZUS zawiesi wypłatę emerytury, jeśli po jej przyznaniu kontynuujesz zatrudnienie u pracodawcy, u którego pracowałeś bezpośrednio przed nabyciem prawa do świadczenia, bez rozwiązania stosunku pracy. Rozwiązanie umowy odblokowuje wypłatę, a ponowne zatrudnienie u tej samej firmy jest później dopuszczalne. Jeśli i tak rozważasz odejście, przejrzyj sygnały, po których poznasz, kiedy zmienić pracę, zanim złożysz wypowiedzenie.
Czy pracodawca dostaje pieniądze za zatrudnienie emeryta i jak mu o tym powiedzieć?
Tak. Dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie osoby poszukującej pracy w wieku 60/65 lat to instrument z art. 141 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620): starosta zwraca pracodawcy do połowy minimalnego wynagrodzenia za każdy dofinansowany miesiąc. Przy płacy minimalnej 4806 zł brutto w 2026 r. daje to do 2403 zł, przyznawane w cyklu „miesiąc dofinansowany – miesiąc na koszt pracodawcy”, przy umowie z urzędem na maksymalnie 12 miesięcy, czyli łącznie ponad 14 tys. zł. Po zakończeniu wsparcia pracodawca musi utrzymać zatrudnienie przez pełny kolejny miesiąc, inaczej zwraca dofinansowanie z odsetkami.
Warunki są dwa i oba zależą od Ciebie: musisz być zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy (emeryt nie może mieć statusu bezrobotnego ani zasiłku) i nie możesz być wcześniej zatrudniony u tego pracodawcy. Rejestracja zajmuje jedną wizytę, a efekt jest taki, że wchodzisz na rozmowę z konkretną kwotą do zaoferowania.
„Jestem zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Lublinie jako osoba poszukująca pracy. Oznacza to, że przy moim zatrudnieniu mogą Państwo wystąpić o dofinansowanie wynagrodzenia z art. 141 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia — do 50% minimalnego wynagrodzenia za dofinansowany miesiąc. Chętnie przekażę dane kontaktowe do doradcy prowadzącego moją sprawę.”
Co zrobić z 35 latami doświadczenia w CV i czy podawać datę urodzenia?
Historię zatrudnienia przytnij do ostatnich 10–15 lat i trzech stanowisk opisanych pełnymi punktami — wcześniejsze zwiń do jednej linii „1988–2010: praca w produkcji i logistyce (szczegóły na życzenie)”. To samo dotyczy dat: usuń rok ukończenia szkoły sprzed 1990 r. i zostaw samą nazwę placówki. Branżowe różnice w tym, ile lat wstecz w CV ma sens sięgać, rozkłada na czynniki osobny artykuł.
Daty urodzenia nie musisz ukrywać. Art. 22(1) § 1 Kodeksu pracy wprost wymienia ją wśród informacji, których pracodawca może żądać od kandydata — obok imienia, nazwiska i danych kontaktowych. Zdjęcia w tym katalogu nie ma, więc pozostaje w pełni dobrowolne; kiedy je dodać, a kiedy odpuścić, wyjaśnia poradnik o zdjęciu do CV.
Uprawnienia i badania z terminem ważności — kod 95, świadectwo kwalifikacji, uprawnienia SEP, książeczka sanitarno-epidemiologiczna, kurs opiekuna — wypisz z datą ważności, bo dla pracodawcy z listy deficytowej to jedyna informacja, która przesądza o zaproszeniu. Jeśli Twój dyplom nie ma nic wspólnego z zawodem, w którym chcesz pracować, sposób opisania takiej rozbieżności pokazuje tekst o tym, co wpisać w CV, gdy studia nie są związane z pracą. Jeśli natomiast do wieku emerytalnego zostało Ci jeszcze kilka lat i obawiasz się zwolnienia, osobną instrukcję znajdziesz w poradniku CV dla osoby 50 plus.
Gdzie składać papiery w tym tygodniu i jaką formę zatrudnienia wybrać
Zacznij od Centralnej Bazy Ofert Pracy (oferty.praca.gov.pl), bo tam trafiają oferty firm współpracujących z urzędami pracy — czyli tych, które o dopłatę potrafią wystąpić. Do tego infolinia Zielona Linia (19524), portal EURES przy ofertach zagranicznych oraz standardowe serwisy ogłoszeniowe i LinkedIn. Realne tempo to 4–6 aplikacji dziennie przez dwa tygodnie, każda z CV dopasowanym słowami z ogłoszenia, żeby system ATS przypisał Twojej aplikacji wysoką zgodność. Gotowe dopasowanie do konkretnego ogłoszenia zrobisz w kreatorze ŁatweCV.
Formy zatrudnienia po 60. roku życia różnią się kosztem i elastycznością:
- Umowa o pracę — pełne składki, ciągłość ubezpieczenia zdrowotnego, dostęp do dofinansowania dla pracodawcy.
- Umowa zlecenie — minimalna stawka godzinowa w 2026 r. to 31,40 zł brutto; dobra na część etatu i pracę sezonową.
- Działalność nierejestrowana — od 1 stycznia 2026 r. limit przychodu jest kwartalny i wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia, czyli 10 813,50 zł na kwartał. Bez wpisu do CEIDG i bez składek ZUS; sprawdza się przy korepetycjach, rękodziele i usługach sezonowych.
O ile urośnie emerytura, jeśli pracujesz po jej przyznaniu
Emerytura rośnie o składki zapisane na Twoim koncie po przyznaniu świadczenia, podzielone przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku w dniu złożenia wniosku. ZUS nie zrobi tego wyliczenia z urzędu — musisz złożyć wniosek ERPO o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego, nie częściej niż raz na 12 miesięcy albo po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Praktyczny wniosek z tego wzoru: im później składasz ERPO, tym mniejszy dzielnik, więc te same składki podnoszą świadczenie mocniej. Wniosek złożysz online przez PUE ZUS (eZUS), a decyzja zapada zwykle w ciągu 30 dni.
Checklista
Częste pytania
Ile mogę dorobić do emerytury, żeby ZUS jej nie zmniejszył?
Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni) nie obowiązują żadne limity — ZUS nie zmniejszy ani nie zawiesi emerytury powszechnej niezależnie od wysokości zarobków. Progi 70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia dotyczą wyłącznie wcześniejszych emerytur i rent. Dla nich od 1 września 2026 do 30 listopada 2026 świadczenie jest zmniejszane po przekroczeniu 6463,20 zł brutto miesięcznie, a zawieszane po przekroczeniu 12 003,10 zł brutto.
Czy jako emeryt mogę zarejestrować się w urzędzie pracy i dostać zasiłek?
Osoba z ustalonym prawem do emerytury rejestruje się w powiatowym urzędzie pracy wyłącznie jako osoba poszukująca pracy, a nie jako bezrobotna, więc zasiłek dla bezrobotnych jej nie przysługuje. Rejestracja daje jednak dostęp do pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego i do instrumentów z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia — w tym do dofinansowania z art. 141, które starosta wypłaca pracodawcy za zatrudnienie osoby poszukującej pracy w wieku 60/65 lat.
Czy muszę się zwolnić z obecnej pracy, żeby ZUS zaczął wypłacać emeryturę?
Tak, jeśli chcesz pobierać emeryturę i pracować dalej u tego samego pracodawcy. Art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS nakazuje ZUS zawiesić wypłatę — niezależnie od wysokości przychodu — gdy dana osoba kontynuuje zatrudnienie u pracodawcy, u którego pracowała bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury, bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy. Rozwiązanie umowy odblokowuje wypłatę, a ponowne zatrudnienie u tego samego pracodawcy jest później dopuszczalne.
Jakie składki ZUS płaci emeryt na umowie zleceniu i czy ten okres coś daje?
Gdy zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, składki emerytalna, rentowe, wypadkowa i zdrowotna są obowiązkowe, a chorobowa dobrowolna. Te składki nie przepadają: zapisują się na koncie w ZUS i po złożeniu wniosku ERPO zostają doliczone do wysokości emerytury. Minimalna stawka godzinowa na umowie zleceniu wynosi w 2026 r. 31,40 zł brutto.
Czy muszę podawać w CV datę urodzenia i zdjęcie?
Data urodzenia jest wprost wymieniona w art. 22(1) § 1 Kodeksu pracy wśród danych, których pracodawca może żądać od kandydata, więc jej podanie jest normalne i nie stanowi błędu. Zdjęcia w tym katalogu nie ma — jest w pełni dobrowolne i możesz je pominąć bez żadnych konsekwencji. Wykształcenie i przebieg zatrudnienia pracodawca może pozyskać wtedy, gdy jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju.